Allande

decembro 27, 2024

Allande

Allande ye un conceyu del occidente asturianu que destaca pola so pimpana riqueza natural, hestórica ya cultural. Caracterízase pola so xeografía montañosa y la so exuberante vexetación, marcada por montes de castañales, fayes ya carbayos. Ye un puntu clave d'alcuentru p'afayar rastros de la dómina romana, como'l castru de San Ḷḷuis, ya esplorar el so espectacular patrimoniu natural, qu'inclúi los texos milenarios de Santa Colomba y el Sofreiral de Boxu. Esti conceyu combina la tranquilidá rural con una fonda conexón cola so hestoria, faciendo de Allande un destín fascinante pa quien busque un turismu sostenible y llenu d'autenticidá nel corazón d'Asturies.

https://ast.wikipedia.org/wiki/Allande

Facemos la nuesa incursión en país allandés pel Castru de San Ḷḷuis. Ye un asentamientu fortificáu con orixe nel sieglu VIII a. C., ocupáu na Edá del Fierro y remocicáu en dómina romana. Presenta restos de muralles, fosos y construcciones de distintes fases (les redondes son prerromenes ya les cuadraes romanes). Foi escaváu ente 1962 y 1986, y la so función durante época romana pudo tar venceyada a l'alministración ya esplotación aurífera de la redolada.

Aviso a argonautes: La pista forestal (o camín de cabres) que lleva hasta'l castru

pue convertise nun agüeru. Procedan con procuru!

En 7 minutos llégase a Zalón.

La Ilesia de Santa María de Zalón, d'orixe románicu y posible datación del sieglu IX, conserva una nave única y dos portaes destacaes. Alluga pintures del sieglu XVI, una campana del XIII y una talla románica de la Virxe. Foi restaurada en 1982 y 1986.

Un interesante relieve escuéndese na so parte trasera.

Aprovechando que les vaques córtennos momentáneamente'l camín voi a sincerame. Al realizar la ruta de viaxe nun consiguí moldiame a la forma allargada y ancha (como una cruz) d'Allande, y, amás, nun tuvi en cuenta que pa facer los viaxes d'un sitiu a otru teníemos que pasar costantemente peL Altu’l Palu (1146 m.). Asina qu'encamiento nun facer lo que yo...

El Cordal del Palu separa les conques del ríu Narcea ya Navia, y l'asturianu ya'l galego-asturianu. NeL Altu'l Palu, gustáranos caminar hasta La Fana La Freita (de dómina romana, ye una esplotación auríferea per aciu del métodu ruina montium). Sicasí, el tiempu nun acompañaba la ocasión. Al ver a un grupu de montañistes o pelegrinos buscar abellu nel refuxu del puertu, arrenunciamos na nuesa pequeña aventura. ¡Una razón pa volver a Allande!

Calteniendo la temática de la esplotación minera, averámonos al Miradoiro de Montefurao ("monte furáu"), au ves el Valledor ("valle d'oru"). Pel camín puen vese les distintes reforestaciones col envís de recuperar lo perdíu nes quemes qu'afararon el conceyu.

Marcial Tronco

Antonio Álvarez Louguedo

Como anticipé nel entamu y aprovechando l'atopase na parroquia de Llago, averamos al Monumentu Natural del Teixo de Llago, un exemplar milenariu al pie de la ilesia parroquial. D'antiguo foi un árbol veneráu poles comunidaes llocales polo que l'ilesia católica construyó'l so templu al llau. Mide 16 metros d'altu, 9 de anchor y casi 6 de perímetru. Foi declaráu monumentu natural el 27 d'abril de 1995 y ta protexíu pol PORNA, amás de formar parte del Paisaxe Protexíu de les Sierres de Carondiu y Valledor.

Pensando que nada podía salir mal, decidimos ver el Teixo de Santa Colomba, asitiáu al pie de la ilesia románica de 1785 del mesmu nome, ye unu de los texos más antiguos d'Asturies, con más de 1.000 años. Mide 8 metros d'altu y 5,6 de perímetru, y caltiense en bon estáu. Como otros texos n'Asturies, ta al pie d'un templu por cuenta de l'apropiación cristiana del simbolismu máxicu qu'antigües cultures atribuyíen a esti árbol. Al pie del so tueru hai un altar onde se celebra misa'l día del Corpus.

Entrambos texos tienen el so daqué, pero'l Google Maps nun ye a desenvolvese per Santa Colomba. Quixo metenos per un camín de cabres pel que nun yera'l coche a pasar. Asina y too, llegamos solo media hora tarde al restaurante La Nueva Allandesa.

Xintamos de maraviya:

Tomates
Pâté de compangu
Chorizu
Carpaccio de tocín
Pote Asturianu
Mostrariu de postres: flan, nueces con nata, mousse de llimón, tarta de quesu y tarta de la güela.
Cerveces
Agua

Dexo la parte gastronómica al mio sociu Pote Asturianu. Los sos comentamientos tan espublizaos en https://x.com/PAsturianu ya en perfiles venceyaos.

Dempués de visitar el monumentu principal d'Allande, decidimos andar un poco pela cabeza pa baxar la comida del butieḷḷu. Nun principiu, fuimos a la Oficina de Turismu de La Puela. A pesar de tener que tar abierta, atopámosla zarrada.

A empiezos del sieglu XX, Allande vivió una intensa emigración escontra América. Quien tornaben con ésitu yeren conocíos como indianos y construyeron luxoses cases con xardinos, formando la llamada arquitectura indiana. En La Puela Allande, cabeza del conceyu, pue vese esti estilu y el Monumentu n'Honor al Emigrante.

Saliendo dende la Casa Conceyu, pues metete per un camín averáu al ríu Nisón (o de La Puela). Préstenme a esgaya estos espacios verdes nes arees urbanes!

Una vegada termináu'l paséu, volvimos cruciar L'Altu'l Picu para visitar Santo Miyao, declaráu conxuntu hestóricu artísticu y pintorescu en 3 de mayu de 1971. Ente los edificios emblemáticos del pueblu esta la Casa Torre de Santo Miyao: datada nel sieglu XVI y propiedá orixinal de González Cienfuegos, ye un edificiu defensivu d'estructura robusta. Consta d'una torre cuadrada de trés plantes construyida en mampostería pizarrosa y cubierta a cuatro agües con llábanos de cayuela. Presenta ventanes pequenes y escases, y na fachada oeste encuéntrense los escudos de Cienfuegos y La Rúa; Valledor, Ron e Ibias; Navia-Osorio y Llamas y Cancelada.

Abandonando'l pueblu, que taba decoráu como de romería y tenía cascayos nel adriu de la ilesia, nos diriximos a l'antigua capital de Grandas de Salime. Anguaño, ta cubierta pol banzáu de Salime, que añagó'l pueblu y provocó la perda de miles de finques, árboles, pontes, ilesies y cementerios. En 1945, les indemnizaciones sumaron 17 millones de pesetes.

Anque nueses miraes algamaben la presa, nun salimos d'Allande gracies al Mirador Boca de La Ballena sobre'l riu Navia. L'accesu realizase a traviés d'un túnel escaváu na roca.